Diş tedavilerinin büyük bölümü, günde toplam beş dakikayı bulmayan doğru bir bakımla önlenebilir. İşin sırrı pahalı ürünlerde değil, teknikte ve düzende.
Ağız sağlığı neden bu kadar önemli?
Ağız, sindirim sisteminin başlangıcıdır. Bütün besinler ağız yoluyla alınır. Alınan besinler ağızda bulunan dişler yardımıyla sindirime hazırlanır. Dişlerin eksik ya da ağrılı olması çiğnemeyi, dolayısıyla beslenmeyi ve sindirimi doğrudan etkiler.
Ağız sağlığı konuşmayı, görünümü ve özgüveni de belirler. Ayrıca diş eti hastalıklarının diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili olduğu biliniyor. Kısacası sağlıklı bir ağız, genel sağlığın parçasıdır.
Dişler nasıl fırçalanmalı?
- Doğru fırçayı seçinKüçük başlı, yumuşak ya da orta sertlikte kıllı bir fırça kullanın. Sert fırça daha iyi temizlemez; mineyi ve diş etini aşındırır.
- Fırçayı 45 derece tutunKılları diş ile diş etinin birleştiği çizgiye yöneltin. Plak en çok burada birikir.
- Küçük, yumuşak hareketler yapınBastırarak ileri geri sürtmek yerine küçük dairesel ya da süpürme hareketleriyle ilerleyin.
- Her yüzeyi fırçalayınDış yüzler, iç yüzler ve çiğneme yüzeyleri. Alt ön dişlerin iç yüzü en çok atlanan yerdir.
- İki dakika ayırınGünde iki kez, sabah kahvaltıdan sonra ve gece yatmadan önce. Gece fırçalaması en önemlisidir.
- Dilinizi de temizleyinDilin üzerindeki bakteri tabakası ağız kokusunun başlıca kaynağıdır.
Fırçaladıktan sonra macunun köpüğünü tükürün ama ağzınızı bol suyla çalkalamayın. Dişlerin üzerinde kalan flor, mineyi korumaya devam eder.
Diş ipi ve arayüz fırçası
Fırça diş yüzeylerinin ancak yaklaşık üçte ikisine ulaşır. Dişlerin birbirine bakan yüzeyleri fırçayla temizlenemez; çürüklerin ve diş eti hastalığının büyük kısmı da buradan başlar. Günde bir kez, tercihen gece fırçalamadan önce diş ipi kullanın. Dişlerinizin arası açıksa ya da köprünüz, implantınız, diş teliniz varsa arayüz fırçası daha etkilidir.
Hangi macun, hangi fırça?
- Florlu bir diş macunu kullanın. Yetişkinler için 1450 ppm flor içeren macunlar uygundur.
- Üç yaşından küçük çocuklarda pirinç tanesi, 3–6 yaş arasında nohut tanesi kadar macun yeterlidir.
- Şarjlı fırçalar, doğru kullanıldığında elle fırçalamaya göre plağı biraz daha iyi temizler; özellikle el becerisi sınırlı olanlara yardımcı olur.
- Fırçanızı üç ayda bir ya da kılları açıldığında değiştirin.
Beslenmenin payı
Dişlere en çok zarar veren şey şekerin miktarı değil, sıklığıdır. Her şekerli atıştırmadan sonra ağız yaklaşık yarım saat asidik kalır. Şekerli ve asitli yiyecek-içecekleri ana öğünlerle birlikte tüketmek, aralarda su içmek dişleri korur. Asitli bir içecekten hemen sonra fırçalamayın; yumuşamış mineyi aşındırmamak için en az yarım saat bekleyin.
Diş hekimine ne zaman gitmeli?
Hiçbir şikâyetiniz olmasa bile altı ayda bir kontrol önerilir. Kontrolde başlangıç aşamasındaki çürükler ve diş eti sorunları ağrı yapmadan yakalanır; tedavisi daha kısa ve daha kolay olur. Diş eti kanaması, geçmeyen hassasiyet, ağız kokusu ya da iki haftadan uzun süren ağız yarası varsa kontrol zamanını beklemeyin.
Sık sorulan sorular
Dişleri kahvaltıdan önce mi, sonra mı fırçalamalı?
İkisi de olur; önemli olan düzenli fırçalamaktır. Kahvaltıda portakal suyu gibi asitli şeyler tükettiyseniz fırçalamadan önce yarım saat bekleyin ya da kahvaltıdan önce fırçalayın.
Diş ipi diş aralarını açar mı?
Hayır. Doğru kullanılan diş ipi dişlerin arasını açmaz. İlk günlerde görülen kanama, diş etindeki iltihabın işaretidir ve düzenli kullanımla bir iki hafta içinde azalır.
Sakız çiğnemek dişlere faydalı mı?
Şekersiz sakız tükürük akışını artırır ve asidin nötrleşmesine yardım eder. Yemekten sonra fırçalama imkânı olmadığında işe yarar, ama fırçalamanın yerini tutmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.