Ağız kokusu (halitozis) çok yaygındır ve çoğu zaman kişi kendisi fark etmez. İyi haber: nedenlerin büyük kısmı ağız içindedir ve tedavi edilebilir.
Ağız kokusu nereden gelir?
Kalıcı ağız kokusu vakalarının büyük çoğunluğunda kaynak ağzın kendisidir. Ağızdaki bakteriler yemek artıklarını, dökülen hücreleri ve tükürükteki proteinleri parçalarken kükürtlü gazlar üretir. Kötü kokunun sorumlusu bu gazlardır.
Ağız kaynaklı nedenler
- Dil üzerindeki bakteri tabakası: Dilin pürüzlü arka yüzeyi bakteriler için ideal bir barınaktır; ağız kokusunun en sık kaynağıdır.
- Diş eti hastalığı: Diş eti ceplerinde biriken bakteriler yoğun koku üretir. Kanayan diş etleri ve geçmeyen koku birlikteyse diş eti tedavisi gerekebilir.
- Çürükler ve bozuk dolgular: Çürük oyuklarında ve kenarı açılmış dolgu, kaplamaların altında yemek birikir.
- Yarı gömülü 20 yaş dişleri: Diş etinin altında kalan artıklar iltihap ve kokuya yol açar.
- Ağız kuruluğu: Tükürük ağzı yıkar ve bakterileri dengeler. Azaldığında koku artar. Sabah kokusunun nedeni de gece tükürük akışının azalmasıdır.
- Temizlenmeyen protezler: Hareketli protezler ve köprü altları düzenli temizlenmezse koku kaynağı olur.
Ağız dışı nedenler
Daha seyrek olarak koku ağız dışından kaynaklanır: bademcik taşları, sinüzit ve geniz akıntısı, mide reflüsü, kontrolsüz diyabet, böbrek ve karaciğer hastalıkları bunlar arasındadır. Ağız muayenesinde bir neden bulunmazsa hekiminiz sizi ilgili branşa yönlendirir.
Sarımsak, soğan, sigara ve alkol ise geçici kokuya yol açar. Uzun süreli açlık ve çok düşük karbonhidratlı diyetler de nefeste kendine özgü bir koku yapabilir.
Evde yapabilecekleriniz
- Dilinizi temizleyinGünde bir kez dil temizleyici ya da fırçanızla, arkadan öne doğru hafifçe sıyırın. Tek başına en etkili adımdır.
- Diş aralarını temizleyinHer gün diş ipi ya da arayüz fırçası kullanın. İpi kullandıktan sonra koklayın; kötü kokuyorsa kaynak orasıdır.
- Günde iki kez fırçalayınÖzellikle gece yatmadan önceki fırçalamayı atlamayın.
- Bol su içinAğız kuruluğunu azaltır. Şekersiz sakız tükürük akışını artırır.
- Protezinizi temizleyinHareketli protezi her gün fırçalayın ve gece çıkarın.
Gargara, sakız ve nane şekeri kokuyu yalnızca kısa süre örter. Nedeni ortadan kaldırmaz; alkollü gargaralar ağzı kurutarak durumu kötüleştirebilir.
Ne zaman diş hekimine gitmeli?
İyi bir ağız bakımına rağmen koku iki haftadan uzun sürüyorsa muayene olun. Muayenede diş etleri, çürükler, eski dolgular ve dil değerlendirilir. Çoğu zaman diş taşı temizliği, çürüklerin tedavisi ve doğru bakım alışkanlıklarıyla sorun çözülür.
Kendi ağız kokunuzu nasıl anlarsınız?
İnsan kendi kokusuna alıştığı için fark etmekte zorlanır. Avucunuza üflemek güvenilir değildir. Temiz bir kaşıkla dilinizin arka kısmını sıyırıp birkaç saniye sonra koklamak ya da diş ipini koklamak daha iyi fikir verir. En güveniliri, yakın birine sormaktır.
Sık sorulan sorular
Ağız kokusu mideden gelir mi?
Nadiren. Yaygın inanışın aksine, kalıcı ağız kokusunun büyük kısmı ağız içinden kaynaklanır. Reflü gibi mide sorunları daha seyrek bir nedendir.
Sabah ağız kokusu normal mi?
Evet. Uykuda tükürük akışı azalır ve bakteriler çoğalır. Fırçalama ve kahvaltıyla geçen sabah kokusu hastalık işareti değildir.
Ağız kokum olduğunu düşünüyorum ama kimse söylemiyor. Ne yapmalıyım?
Bazı kişiler koku olmadığı halde olduğundan endişe eder. Diş hekimi muayenesi hem gerçek bir neden olup olmadığını gösterir hem de içinizi rahatlatır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.