Dondurma yerken ya da soğuk havada nefes alırken dişlerde hissedilen kısa, keskin sızı çok yaygındır. Çoğu zaman basit önlemlerle geçer; yine de nedenini bilmek gerekir.
Hassasiyet nasıl oluşur?
Dişin görünen kısmını mine, kökünü ise sement adlı ince bir tabaka kaplar. İkisinin altında dentin bulunur. Dentin, dişin sinirine uzanan binlerce mikroskobik kanalcıktan oluşur. Mine aşındığında ya da diş eti çekilip kök yüzeyi açığa çıktığında bu kanalcıklar dış ortama açılır. Soğuk, sıcak, tatlı, ekşi ya da fırça teması kanalcıkların içindeki sıvıyı hareket ettirir ve sinir bunu ağrı olarak algılar.
En sık nedenler
- Sert fırçalama: Sert kıllı fırça ve bastırarak yatay fırçalama, diş boyunlarında mineyi aşındırır ve diş etini çektirir.
- Diş eti çekilmesi: Diş eti hastalığı ya da yanlış fırçalama sonucu kök yüzeyi açıkta kalır.
- Asitli yiyecek ve içecekler: Gazlı içecekler, limon, sirke ve meyve suları mineyi eritir.
- Diş sıkma: Bruksizm mineyi aşındırır, diş boyunlarında çentikler oluşturur.
- Beyazlatma: İşlem sonrası birkaç gün süren geçici hassasiyet görülebilir.
- Diş taşı temizliği sonrası: Taşların örttüğü yüzeyler açığa çıktığı için kısa süreli hassasiyet olur.
Hassasiyet mi, başka bir sorun mu?
Hassasiyet, uyaran kalkınca birkaç saniyede geçen kısa bir sızıdır ve genellikle birden fazla dişte görülür. Aşağıdaki durumlar ise başka bir soruna işaret eder ve muayene gerektirir:
- Tek bir dişte yoğunlaşan ağrı: çürük, çatlak ya da bozuk dolgu olabilir.
- Uyaran kalktıktan sonra dakikalarca süren ağrı: dişin siniri etkilenmiş olabilir.
- Kendiliğinden başlayan ya da gece uyandıran ağrı: kanal tedavisi gerekebilir.
- Isırınca gelen keskin ağrı: çatlak diş ya da yüksek dolgu düşündürür.
Evde ne yapabilirsiniz?
- Hassasiyet giderici macun kullanınPotasyum nitrat ya da kalay florür içeren macunlar kanalcıkları kapatır ya da siniri yatıştırır. Etki için iki ile dört hafta düzenli kullanım gerekir.
- Macunu çalkalamayınFırçaladıktan sonra tükürün ama ağzınızı suyla çalkalamayın. Yatmadan önce hassas bölgeye parmağınızla bir miktar macun sürüp bırakabilirsiniz.
- Fırçanızı ve tekniğinizi değiştirinYumuşak kıllı fırça kullanın, bastırmadan küçük dairesel hareketlerle fırçalayın.
- Asitli içecekleri azaltınİçecekseniz pipet kullanın, ardından su için ve fırçalamak için en az yarım saat bekleyin.
- Aşındırıcı ürünlerden uzak durunKarbonat, kömürlü macunlar ve aşındırıcılığı yüksek beyazlatıcı macunlar hassasiyeti artırır.
Klinikte yapılan tedaviler
- Flor verniği ve hassasiyet giderici ajanlar: Hassas yüzeye sürülür, kanalcıkları tıkar.
- Dolgu: Diş boynundaki çentik biçimindeki aşınmalar kompozit dolguyla kapatılır.
- Diş eti tedavisi: Çekilmenin nedeni diş eti hastalığıysa önce o tedavi edilir; uygun vakalarda açık kök yüzeyi diş eti cerrahisiyle örtülebilir.
- Gece plağı: Neden diş sıkmaysa dişleri korur.
Sık sorulan sorular
Diş hassasiyeti kendiliğinden geçer mi?
Beyazlatma ya da temizlik sonrası oluşan hassasiyet birkaç günde kendiliğinden geçer. Aşınma ve diş eti çekilmesine bağlı hassasiyet ise neden ortadan kaldırılmadıkça sürer.
Hassasiyet giderici macunu sürekli kullanabilir miyim?
Evet, uzun süreli kullanımı güvenlidir. Ancak macun belirtiyi bastırır; iki dört hafta içinde rahatlama olmazsa altta yatan nedeni bulmak için muayene olun.
Şarjlı fırça hassasiyet yapar mı?
Doğru kullanılırsa yapmaz. Basınç sensörlü modeller, fazla bastırdığınızda uyararak diş eti çekilmesini önlemeye yardımcı olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.