Sigaranın dişlerdeki etkisi denince akla ilk gelen sararmadır. Oysa asıl hasar görünmeyen yerde, dişleri tutan dokularda oluşur.
Dişlerde renklenme
Katran ve nikotin, minenin gözeneklerine yerleşerek dişleri sarıdan kahverengiye kadar renklendirir. Bu lekeler fırçalamayla çıkmaz; profesyonel temizlikle büyük ölçüde giderilir, ancak sigara sürdükçe kısa sürede geri gelir.
Diş eti hastalığı: sessiz ilerleyen hasar
Sigara içenlerde diş eti hastalığı, içmeyenlere göre çok daha sık görülür ve daha ağır seyreder. Bunun birkaç nedeni vardır:
- Nikotin diş etindeki damarları daraltır; dokuya giden kan ve oksijen azalır.
- Bağışıklık hücrelerinin bakterilerle savaşma gücü düşer.
- Dişi tutan kemik daha hızlı erir.
Sigara diş eti kanamasını baskılar. İltihabın en erken uyarı işareti olan kanama görülmediği için hastalık fark edilmeden ilerler. Sigara içiyorsanız "diş etlerim kanamıyor" demek, sağlıklı olduklarını göstermez.
Geç iyileşme
Diş çekimi, diş eti tedavisi ve cerrahi işlemlerden sonra yaralar daha geç kapanır. Çekim sonrası görülen ve şiddetli ağrıya yol açan kuru yuva (alveolit), sigara içenlerde belirgin biçimde daha sıktır. Diş eti tedavilerine alınan yanıt da daha zayıftır.
İmplant başarısı
İmplantın kemikle kaynaşması sağlıklı kan dolaşımına bağlıdır. Sigara içenlerde implant kaybı ve implant çevresi iltihabı riski daha yüksektir. Bu, implant yapılamayacağı anlamına gelmez; ancak riskin bilinmesi ve en azından iyileşme döneminde sigaraya ara verilmesi gerekir.
Ağız kokusu ve tat duyusu
Sigaranın kendi kokusuna ek olarak ağız kuruluğu ve diş eti hastalığı kalıcı ağız kokusuna yol açar. Tat ve koku duyusu zayıflar.
Ağız kanseri
Tütün kullanımı ağız, dil, dudak ve boğaz kanserlerinin başlıca risk etkenidir; alkolle birlikte kullanıldığında risk daha da artar. Şu belirtiler iki haftadan uzun sürerse mutlaka muayene olun:
- İyileşmeyen ağız yarası
- Dilde, yanakta ya da ağız tabanında beyaz ya da kırmızı lekeler
- Ağız içinde ya da boyunda ele gelen sertlik, şişlik
- Yutmada güçlük, ses kısıklığı
- Nedeni açıklanamayan uyuşukluk ya da kanama
Elektronik sigara ve nargile
Elektronik sigaralar da nikotin içerir; damarları daraltır ve ağız kuruluğu yapar. Uzun vadeli etkileri hâlâ araştırılıyor, ancak ağız dokuları için zararsız oldukları söylenemez. Nargile ise tek seansta uzun süre duman solumaya yol açar; dişler ve diş etleri üzerindeki etkisi sigaradan hafif değildir.
Bıraktıktan sonra ağızda neler değişir?
- Birkaç gün içinde tat ve koku duyusu düzelmeye başlar.
- Birkaç hafta içinde diş etlerindeki kan dolaşımı iyileşir. Bu dönemde diş etleri kanamaya başlayabilir; bu, dokunun yeniden tepki verdiğini gösterir ve bir temizlik zamanının geldiğinin işaretidir.
- Zamanla diş eti hastalığı riski ve tedaviye yanıt, hiç içmemiş kişilerinkine yaklaşır.
- Ağız kanseri riski yıllar içinde belirgin biçimde azalır.
Sigara içiyorsanız
- Altı ayda bir, mümkünse daha sık diş hekimi kontrolüne gidin.
- Düzenli diş taşı temizliği yaptırın.
- Günde iki kez fırçalayın, arayüz temizliğini ve dil temizliğini atlamayın.
- Cerrahi işlem öncesinde ve sonrasında sigaraya ara verin.
- Bırakmak için doktorunuzdan destek alın; destekle bırakma şansı belirgin biçimde artar.
Sık sorulan sorular
Sigara lekeleri diş beyazlatmayla geçer mi?
Yüzeydeki lekeler profesyonel temizlikle büyük ölçüde çıkar; beyazlatma dişin kendi rengini de açar. Ancak sigara sürdükçe renklenme kısa sürede geri döner.
Sigara içenlere implant yapılır mı?
Yapılabilir, ancak başarısızlık riski daha yüksektir. Hekiminiz riski sizinle konuşur ve en azından ameliyat öncesi ve sonrası dönemde sigaraya ara vermenizi ister.
Günde birkaç sigara da zarar verir mi?
Evet. Risk içilen miktarla artar, ama az miktarda sigara da diş etlerindeki kan dolaşımını ve iyileşmeyi olumsuz etkiler.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.